«Тұлғатану және ұлттық руханиятты зерттеу» ғылыми-зерттеу орталығы – қазақ ғылымы мен мәдениетінің көрнекті тұлғаларының мұрасын, сондай-ақ ұлттық руханият, әдебиет және тіл мәселелерін зерттеумен айналысатын университеттің ғылыми құрылымдық бөлімшесі.
Орталықтың қызметі қазақ халқының ғылыми және рухани мұрасын зерттеуге бағытталған «Жұбановтану» және «Абайтану және ұлттық руханият» ғылыми бағыттарының негізінде қалыптасты. Орталық осы ғылыми мектептердің дәстүрін жалғастырып, тіл білімі, әдебиеттану, фольклортану және ұлттық рухани мәдениет салаларындағы зерттеулерді біріктіреді.
Орталық қызметінің негізгі бағыттарының бірі – көрнекті түркітанушы ғалым, қазақ тіл білімінің негізін қалаушылардың бірі, профессор Құдайберген Жұбановтың ғылыми мұрасын зерттеу. Зерттеулер ғалымның фонетика, фонология, терминология, қазақ тілі тарихы және ұлттық ғылыми тілдің дамуы салаларындағы еңбектеріне арналған. Ғалым мұрасын зерттеу жұмыстары 1991 жылдан бастау алады. Сол жылы университетте ректор, профессор М.Ғ. Арыновтың бастамасымен «Жұбановтану» ғылыми-зерттеу зертханасы құрылды. Зертхананың алғашқы жетекшісі филология ғылымдарының докторы, профессор Есет Құдайбергенұлы Жұбанов болды.
Аталған бағыт аясында ғылыми зерттеулер жүргізіліп, диссертациялар қорғалады, қазақ тіл білімі мен Қ. Жұбановтың ғылыми мұрасына арналған монографиялар мен оқу құралдары жарық көреді. Сонымен қатар орталық гуманитарлық ғылымды дамытуға және ғалым мұрасын насихаттауға бағытталған ғылыми конференциялар, семинарлар және ғылыми-практикалық іс-шаралар ұйымдастырады.
Орталық қызметінің тағы бір маңызды бағыты – абайтану және ұлттық руханият мәселелерін зерттеу. Бұл бағыт аясында Абайдың идеялары мен философиялық мұрасы, ұлттық руханият, фольклор, ауыз әдебиеті және қазақ әдебиетінің тарихы қарастырылады. Бағыттың негізгі мақсаты – ғылыми зерттеу нәтижелерін білім беру үдерісінде пайдалану және ұлы ойшыл Абайдың гуманистік идеялары негізінде жастарды тәрбиелеу.
Орталық студенттерді, магистранттар мен докторанттарды ғылыми-зерттеу жұмыстарына тартуға ықпал етеді, жас зерттеушілерге ғылыми-әдістемелік қолдау көрсетеді, сондай-ақ Қазақстандағы ғылыми ұйымдармен және зерттеу орталықтарымен ынтымақтастықты дамытады. Орталық аясында абайтану, фольклортану және ұлттық рухани мәдениет мәселелеріне арналған ғылыми конференциялар, семинарлар, білім беру курстары мен ғылыми жобалар ұйымдастырылады.
Орталық қызметінің негізгі бағыттары:
- Құдайберген Жұбановтың және қазақ ғылымы мен мәдениетінің басқа да көрнекті өкілдерінің ғылыми мұрасын зерттеу;
- қазақ тіл білімі мен әдебиеттану саласындағы зерттеулерді дамыту;
- абайтану, фольклортану және қазақ әдебиеті тарихы бағытындағы зерттеулер жүргізу;
- ұлттық руханият пен Абайдың гуманистік идеяларын насихаттау;
- студенттерді, магистранттар мен докторанттарды ғылыми қызметке тарту;
- ғылыми конференциялар, семинарлар және білім беру бағдарламаларын ұйымдастыру;
- Қазақстанның ғылыми орталықтары мен университеттерімен ғылыми ынтымақтастықты дамыту.
Орталықтың қызметі қазақ халқының рухани және ғылыми мұрасын сақтау, зерттеу және насихаттауға, сондай-ақ гуманитарлық зерттеулерді дамытуға және жас ұрпақтың ғылыми дүниетанымын қалыптастыруға бағытталған.